Veel vrouwen aarzelen om hormoontherapie te starten tijdens de menopauze, vaak uit angst voor borstkanker. Dr. Veronique Ballegeer, gynaecologe aan het AZ Sint-Lucas Brugge, legt uit waarom die vrees niet langer gegrond is en waarom vroeg ingrijpen cruciaal is.
Dr Véronique Ballegeer
GYNAECOLOGIE AZ SINT-LUCAS
Opvliegers, overmatig zweten, slaapproblemen, depressies en een verminderd libido… En dat is nog maar een greep uit de klachten die veel vrouwen krijgen tijdens hun menopauze. Hormoontherapie is vaak de meest effectieve behandeling voor die klachten. Het vult het tekort aan oestrogeen en progesteron aan dat ontstaat wanneer de eierstokken stoppen met werken. Veel vrouwen twijfelen echter om die stap te zetten, vooral uit angst voor borstkanker.
“Ik denk dat veel vrouwen bang gemaakt worden door mensen die niks weten van hormonen”, zegt Dr. Ballegeer. “Twintig jaar geleden was het risico op borstkanker inderdaad onzeker. Vandaag is dat volledig ontkracht, zeker voor de transdermale systemen (toediening via de huid, red.). Daar zijn haast geen bijwerkingen. Maar veel mensen zitten nog vast in dat oud idee. Wat veel belangrijker is voor het borstkankerrisico zijn levensstijlfactoren: een gezonde BMI van maximaal 25 à 27, regelmatige krachttraining en sport en geen dagelijkse alcoholconsumptie.”
Ik denk dat veel vrouwen bang gemaakt worden door mensen die niks weten van hormonen.
Meer dan alleen opvliegers
Oestrogeen speelt trouwens lang niet alleen bij de klassieke menopauze-klachten een rol. Een reden te meer om hormoontherapie niet uit te stellen. Elke cel van ons lichaam heeft receptoren voor het hormoon”, legt Dr. Ballegeer uit. “Wanneer de productie stopt, stijgt het bijvoorbeeld cardiovasculaire risico. Wij zijn beschermd voor hart- en vaatziekten door ons oestrogeen.”
Zeker vrouwen met een familiaire aanleg voor hoge bloeddruk of hartproblemen kunnen binnen enkele jaren na de menopauze al hartlijden ontwikkelen. Ook de botten lijden: in de menopauze versnelt het calciumverlies, met risico op osteoporose. De hormoontherapie helpt het calcium in de botten vast te houden, hoewel voldoende calcium en vitamine D via voeding ook essentieel blijven.
Brain fog
Ook bijvoorbeeld klachten als “brain fog” (het traag verwoorden van zaken, het niet op bepaalde namen kunnen komen), depressies en verlaagd libido kunnen aangepakt worden met hormoontherapie. Daarnaast verbetert de therapie de huidkwaliteit en vermindert het gewrichtspijn. “Die gewrichtspijn ontstaat vooral doordat de pezen geen vocht meer bevatten, omdat die vochtregeling gestimuleerd wordt door het vrouwelijk hormoon”, verduidelijkt de gynaecologe.
Sommige vrouwen komen niet in aanmerking voor hormoontherapie omdat ze al hormonale therapieën ondergaan, zoals bijvoorbeeld borstkankerpatiënten. Maar ook voor hen bestaan er oplossingen. “Voor bijvoorbeeld opvliegers gebruiken we dan specifieke medicijnen die inwerken op het temperatuurcentrum in de hersenen”, zegt dokter Ballegeer. “Ook voor depressieklachten bestaan er voor hen goede alternatieven.”
Elke cel van ons lichaam heeft receptoren voor het hormoon. Wanneer de productie stopt, stijgt het bijvoorbeeld cardiovasculaire risico. Wij zijn beschermd voor hart- en vaatziekten door ons oestrogeen.
Nieuwe uitdagingen
De angst voor hormoontherapie mag dan nog niet helemaal weg zijn, dokter Ballegeer ziet gelukkig wel een positieve evolutie in de bewustwording. “De laatste jaren is dat enorm verbeterd. Er is ook een hele nieuwe generatie vrouwen opgestaan die sporten en aandacht hebben voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid. Die gaan naar de fitness, die letten op hun voeding, die gaan er heel bewust mee om. Dat is een groot verschil met vroeger. En ook in de medicatie zelf is er een enorme stap voorwaarts gezet tegenover nog maar enkele jaren geleden.”
Haar advies voor vrouwen die nog twijfelen om met hormoontherapie te starten? Informeer jezelf. “Lees een goed boek over de menopauze, ga naar een menopauzeconsulent of praat er over met je vriendinnen. De menopauze heeft trouwens ook een belangrijke mentale component. Zoek dus nieuwe uitdagingen, stimuleer je brein, zoek nieuwe zingeving. Vaak zijn de kinderen het huis uit en lopen vrouwen wat “verloren”. En dat hoeft zo absoluut niet te zijn.”
BES-2026-004 (Approval date 03/03/2026)
