Veel mensen beschouwen griep nog altijd als een onschuldige winterkwaal. Dat beeld klopt niet, waarschuwt prof. Pierre Van Damme, vaccinoloog, hoofd van Vaccinopolis (UAntwerpen) en voortrekker van de Adult Immunization Board. Vooral bij ouderen kan een griepinfectie ernstige gevolgen hebben. Daarom pleit hij voor een bredere vaccinatiecultuur én voor het gebruik van versterkte griepvaccins bij 65-plussers.
Prof. Pierre Van Damme
Vaccinoloog, hoofd van Vaccinopolis (UAntwerpen) en voortrekker van de Adult Immunization Board
Griep treft meer dan alleen de luchtwegen
Bij griep denken de meeste mensen aan koorts, hoesten en enkele dagen ziekte. Toch reiken de gevolgen veel verder. Volgens Pierre Van Damme zijn complicaties aan de luchtwegen, zoals chronische bronchitis en longontsteking (al dan niet met ziekenhuisopname), al langer bekend. Minder bekend is de impact van het griepvirus op het hart- en vaatstelsel.
“Cardiologen zien na een griepperiode steevast meer cardiovasculaire incidenten, zoals hartinfarcten”, zegt hij. Het virus veroorzaakt immers ontstekingsreacties die niet alleen op de longen, maar ook impact hebben op het hart en de bloedvaten. “Op dat vlak vertoont griep gelijkenissen met COVID-19. Preventie via vaccinatie helpt daardoor niet alleen om griep te vermijden, maar verlaagt ook het risico op ernstige cardiovasculaire problemen en ziekenhuisopname.”
Cardiologen zien na een griepperiode steevast meer cardiovasculaire incidenten, zoals hartinfarcten.
Ouderen lopen een groter risico
Vooral 65-plussers behoren tot de kwetsbare groepen. Dat heeft volgens Van Damme alles te maken met immunosenescentie, het natuurlijke proces waarbij het immuunsysteem minder krachtig wordt naarmate mensen ouder worden. “Daardoor stijgt de kans, bij blootstelling aan virussen en bacteriën, op infecties en complicaties. Bovendien kampen veel ouderen al met chronische aandoeningen. Een griepinfectie kan die bestaande gezondheidsproblemen verergeren of behandelingen verstoren.”
Ook gezonde en actieve senioren ontsnappen niet aan dat verhoogde risico. “Het is niet omdat iemand nog sportief is en geen klachten heeft, dat griep geen gevaar vormt”, benadrukt Van Damme. “Leeftijd op zich blijft een belangrijke risicofactor.”
Vaccinatie als onderdeel van een gezonde levensstijl
Volgens Van Damme is een mentaliteitsverandering nodig: “Griepvaccinatie mag niet langer gezien worden als iets voor mensen die al bepaalde hart- of longaandoeningen hebben. Ze hoort thuis binnen een bredere visie op gezond ouder worden.” Hij vergelijkt de jaarlijkse vaccinatie met andere gezondheidscontroles die mensen routinematig laten uitvoeren. “Het doel is eenvoudig: gezond blijven en ziekenhuisopnames voorkomen. Dat is belangrijk, want griep blijft één van de belangrijkste oorzaken van winterhospitalisatie in Vlaanderen.”
Versterkte vaccins bieden extra bescherming
Voor de komende winter adviseert de Hoge Gezondheidsraad expliciet het gebruik van versterkte griepvaccins bij 65-plussers. Van Damme: “Gewone griepvaccins beschermen jongere mensen doorgaans goed, maar bij ouderen ligt de effectiviteit lager omdat hun immuunsysteem minder sterk reageert. Versterkte vaccins houden rekening met die verminderde afweer. Er bestaan twee vormen. Een geadjuvanteerd vaccin bevat een hulpstof die de immuunrespons extra stimuleert. Een hooggedoseerd vaccin bevat een hogere dosis antigenen. Beide strategieën zorgen voor een bewezen krachtigere bescherming.”
Het doel is eenvoudig: gezond blijven en ziekenhuisopnames voorkomen.
Wetenschappelijke studies tonen een relatieve verbetering van 10 tot 30% in de effectiviteit van de versterkte vaccins tegen ziekenhuisopname bij volwassenen van 65 jaar en ouder
Groeiende internationale consensus over meerwaarde
Steeds meer Europese landen kiezen voor versterkte griepvaccins bij ouderen. Met de nieuwe aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad sluit België aan bij die evolutie. Volgens Van Damme zijn de wetenschappelijke resultaten overtuigend genoeg om deze aanpak breed te ondersteunen. “Ook de beschikbaarheid lijkt dit jaar geen struikelblok te worden. Vorige winter waren er onvoldoende versterkte vaccins beschikbaar, maar doordat het HGR-advies nu tijdig werd gecommuniceerd, kregen farmaceutische bedrijven en apothekers meer voorbereidingstijd.”
Toch geeft Van Damme nog een belangrijke boodschap mee: wie geen versterkt vaccin vindt, laat zich best alsnog vaccineren met een klassiek griepvaccin. “Dat blijft altijd beter dan geen bescherming.”
BE-FLUD-2600051 – juli 2026
