Vaccinatie blijft het meest doeltreffende wapen, maar de dekkingsgraad in Wallonië blijft onvoldoende.
Dr. Pascale Grandjean
Gynaecologe-verloskundige en diensthoofd in het CHU Helora Mons
Humane papillomavirussen (HPV’s) circuleren al heel lang, maar bewustmaking blijft nodig. “Er bestaan een honderdtal types van HPV, waarvan er een vijftiental oncogeen zijn. Dat betekent dat ze het ontstaan van precancereuze letsels of kanker bevorderen”, vertelt dr. Pascale Grandjean, gynaecologe-verloskundige en diensthoofd in het CHU Helora Mons.
De bekendste vorm van kanker is baarmoederhalskanker, maar dat is lang niet de enige. “We vinden HPV’s ook terug in kanker van de penis, de vulva, de vagina, het nko-gebied, het rectum en de anale rand.” Het virus wordt vooral verspreid via seksuele contacten met huid-op-huidcontact. “Dat hoeft niet noodzakelijk penetratie te zijn; condooms verlagen het risico op transmissie maar beschermen dus niet volledig.”
In de meeste gevallen wordt de infectie niet opgemerkt. “Er zijn weinig symptomen. Die treden vooral op bij gevorderde letsels. Sommige vormen veroorzaken genitale wratten, die condylomen genoemd worden, maar die virussen zijn over het algemeen niet oncogeen”, legt ze uit. Belangrijk om weten is ook dat een geïnfecteerd persoon drager kan zijn van meerdere stammen.
In België worden elk jaar ongeveer 600 gevallen van baarmoederhalskanker vastgesteld. “Het is niet de meest voorkomende vorm van kanker, maar treft vaak jonge vrouwen tussen 35 en 40 jaar.
Screening en vaccinatie: het duo om zware behandelingen te vermijden.
Sinds 2024 is de screening geëvolueerd. Vrouwen tussen 30 en 64 jaar worden nu om de vijf jaar op HPV gescreend met een uitstrijkje. In België worden elk jaar ongeveer 600 gevallen van baarmoederhalskanker vastgesteld. “Het is niet de meest voorkomende vorm van kanker, maar treft vaak jonge vrouwen tussen 35 en 40 jaar. En de behandelingen zijn zwaar: chirurgie, radiotherapie, chemotherapie.”
Vaccinatie is momenteel de beste vorm van preventie. “Het wordt aanbevolen vóór de leeftijd van 14 jaar, bij voorkeur voor het eerste seksuele contact plaatsvindt. Sinds 2019 worden zowel meisjes als jongens gevaccineerd. En ook bij jongeren die al seksueel actief zijn blijft vaccinatie nuttig.”
Het vaccin is gratis voor iedereen jonger dan 19 jaar en wordt toegediend in twee dosissen (vóór 15 jaar), vaak op school. De dekkingsgraad varieert echter sterk. “In Vlaanderen bedraagt die bijna 80%. In Henegouwen en in Brussel schommelt die rond de 33-34%, wat onvoldoende is. Nochtans is dat erg belangrijk voor de volksgezondheid”, concludeert ze.
